سالها این تصور میان رانندگان وجود داشت که خودرو، بهویژه در روزهای سرد، باید چند دقیقه در حالت توقف روشن بماند تا موتور به دمای مناسب برسد. این توصیه در خودروهای قدیمیتر تا حدی ریشه فنی داشت، اما درباره بیشتر خودروهای امروزی دیگر ضرورت ندارد. موتورهای جدید با سیستم پاشش سوخت و مدیریت الکترونیکی، برای کار کردن پس از استارت سرد طراحی شدهاند و معمولاً نیازی به گرم شدن طولانی در حالت درجا ندارند.
چرا حرکت کردن موتور را سریعتر گرم میکند؟
در حالت درجا، موتور با بار بسیار کمی کار میکند و انرژی تولیدشده بیشتر صرف غلبه بر اصطکاک داخلی و راهاندازی تجهیزات جانبی میشود. در این شرایط، گرمای تولیدشده محدود است و موتور، روغن، گیربکس، لاستیکها و سایر اجزای متحرک با سرعت کمی به دمای کاری میرسند.
اما هنگام حرکت آرام، موتور تحت بار بیشتری قرار میگیرد و احتراق سوخت انرژی بیشتری تولید میکند. به همین دلیل، دمای موتور و روغن سریعتر افزایش مییابد. البته این حرکت باید بدون شتابگیری شدید و دور موتور بالا انجام شود؛ زیرا موتور سرد هنوز به روان کاری و لقیهای حرارتی ایدهآل خود نرسیده است.
گرم کردن درجا چه اثری بر مصرف سوخت و آلایندگی دارد؟
خودرو در حالت توقف نیز سوخت مصرف میکند، بدون اینکه مسافتی طی شود. در بسیاری از شرایط، حتی بیش از ۱۰ ثانیه درجا کار کردن میتواند سوخت بیشتری از خاموش کردن و روشن کردن دوباره موتور مصرف کند. همچنین درجا کار کردن باعث تولید آلایندههایی میشود که در دقایق نخست پس از استارت سرد، مقدار آنها بیشتر است.
یکی از دلایل افزایش آلایندگی این است که کاتالیست اگزوز هنوز سرد است و نمیتواند بهسرعت وظیفه خود را در کاهش آلایندهها انجام دهد. بررسیهای آزمایشگاهی نشان دادهاند که کاتالیست هنگام حرکت خودرو سریعتر از حالت درجا به دمای فعال میرسد. در نتیجه، حرکت آرام نهتنها سوخت کمتری هدر میدهد، بلکه به فعال شدن زودتر سیستم کنترل آلایندگی نیز کمک میکند.
آیا گرم کردن طولانی میتواند به موتور آسیب بزند؟
کار کردن کوتاهمدت درجا برای پایدار شدن موتور مشکلی ایجاد نمیکند، اما ادامه دادن آن برای مدت طولانی، بهخصوص در هوای سرد، میتواند پیامدهای نامطلوبی داشته باشد. در دمای پایین، احتراق ممکن است کامل نباشد و بخشی از سوخت نسوخته وارد مسیر اگزوز یا حتی روغن موتور شود. این وضعیت میتواند به تشکیل رسوب، آلوده شدن روغن و افزایش فرسایش برخی قطعات منجر شود.
روش صحیح گرم کردن خودرو چیست؟
پس از روشن کردن خودرو، بهتر است چند ثانیه فرصت دهید تا دور موتور پایدار شود و روغن در مدار گردش کند. سپس با حرکت آرام، دور موتور متوسط و بدون فشار ناگهانی بر پدال گاز، رانندگی را آغاز کنید. در خودروهای مختلف ممکن است دستور سازنده تفاوتهایی داشته باشد؛ بنابراین دفترچه راهنما همچنان مرجع نهایی است.
دود خروجی از لوله اگزوز خودرو در هوای سرد و یخزده
در نتیجه گرم کردن طولانی خودرو درجا معمولاً نهتنها سودی برای موتور ندارد، بلکه باعث افزایش مصرف سوخت، آلایندگی و در برخی شرایط فرسایش میشود. بهترین روش برای بیشتر خودروهای امروزی، استارت زدن، مکث کوتاه و سپس حرکت آرام تا رسیدن موتور به دمای کاری است.
|